Gezondheidsspecial hond en parasieten

Gezondheidsspecial hond en parasieten

Inleiding

Met parasieten bedoel ik alle organismen die het welzijn van je hond kunnen bedreigen. Dat zijn vlooien, teken, luizen, insecten, mijten en wormen.

Het zijn niet alleen de parasieten zelf die erg vervelend zijn voor je hond, maar bepaalde parasieten staan erom bekend dat ze ziekten overbrengen. Daarom is een goede bescherming tegen parasieten belangrijk. In geval van een actieve besmetting is een goede behandeling daarvan evenzo belangrijk.

Bedenk bij het lezen van deze informatie dat geen enkel middel een garantie kan geven op 100% resultaat. Ook al wordt soms beweerd van wel.

Vlooien

Vlooien kunnen al snel uitgroeien van een ongemak tot een plaag. Het is dus zaak om niet alleen een besmetting met vlooien snel aan te pakken, maar ook om je hond preventief te beschermen tegen vlooien.

Daarbij moet je rekening houden met de diverse stadia die een vlo doormaakt, van eitje, tot larve, tot volwassen vlo. Als je alleen de volwassen vlooien verwijdert, gaat de cyclus door. Dus je moet zorgen alle stadia aan te pakken om je hond en ook zijn leefomgeving (dus ook jouw leefomgeving) vrij van vlooien te maken.

Teken

Teken zijn niet alleen vervelend, omdat ze irritatie brengen op de plek waar ze zich vastbijten in je hond, maar ze kunnen ook gevaarlijk zijn. Teken kunnen ziektes overbrengen op je hond. Denk aan ziektes als borrelia (bij ons beter bekend als de ziekte van Lyme), ehrlichiose en babesiose.

De teken die borrelia overbrengen komen al sinds jaar en dag voor in Nederland, maar ook de teken die ehrlichiose en babesiose overbrengen hebben zich inmiddels in ons land gevestigd, mede door het steeds aangenamere klimaat voor deze parasieten.

Het verwijderen van teken die zich hebben vastgebeten of het zorgen dat teken die zich hebben vastgebeten worden gedood is erg belangrijk, maar veel beter is om te voorkomen dat je hond door teken wordt gebeten.

Als teken worden gedood via stoffen in het bloed van de hond, kan de besmetting met een ziekte al hebben plaatsgevonden. Hier geldt dus echt het gezegde: voorkomen is beter dan genezen.

Luizen

Luizen zijn er in 2 soorten, de haarluis en de bloedluis of bijtende luis. De haarluis voedt zich voornamelijk met huidschilfers, terwijl de bijtende luis zich voedt met bloed en weefsel.

Luizen veroorzaken jeuk bij de hond en huidbeschadigingen en zijn dus erg irritant voor je hond.

Insecten

Met insecten bedoel ik als eerste de zandvlieg, die de overbrenger is van de ziekte leishmaniose. Dit is een ernstige ziekte, die moeilijk te behandelen is.

De zandvlieg komt in Nederland niet voor, maar wel in landen rondom de Middellandse Zee. Bovendien breidt het leefgebied van de zandvlieg zich steeds verder uit door de klimaatverandering. In Duitsland wordt de zandvlieg al op grotere schaal waargenomen.

Ook de muggen die verantwoordelijk zijn voor het overbrengen van hartwormen en longwormen komen in Nederland niet voor.

Er zijn ook andere insecten die een gevaar vormen, zoals wespen en bijen die de hond kunnen steken. Dat valt echter buiten de bedoeling van dit artikel.

Mijten

De mijten die vooral een bedreiging voor je hond vormen zijn de oormijt, de demodexmijt en de sarcoptesmijt. Mijten nestelen zich in de huid van een hond.

De oormijt leeft letterlijk in het oor van je hond, in de gehoorgang. Daar veroorzaakt het beestje jeukklachten en er ontstaan korsten aan de binnenkant van de oren.

Je hond zal zich regelmatig aan de oren krabben, met de kop schudden en de kop scheef houden. Als je dat ziet gebeuren, denk dan aan oormijt. De mijt zelf is te klein om te kunnen zien, maar als je veel bruin oorsmeer ziet en de oren stinken, dan weet je eigenlijk al genoeg.

De sarcoptesmijt is de veroorzaker van schurft. Deze aandoening veroorzaakt heftige jeuk die vaak begint aan de kop en zich kan verspreiden over het hele lichaam van de hond.

De demodexmijt veroorzaakt puppyschurft. Puppy’s kunnen de mijten al vanuit het nest of van de moeder meekrijgen. Demodex zit meestal op één plek en veroorzaakt heftige jeuk. Door te krabben kan de demodex zich echter uitbreiden naar de poten. Je herkent demodex aan een slechte vacht met kale plekken gevolgd door ontstekingen van de huid.

Giardia

Giardia is een eencellige parasiet die zich in de darmen van je hond nestelt en chronische of steeds terugkomende diarree veroorzaakt.

Wormen

Er zijn verschillende soorten wormen waarmee je hond besmet kan raken. Het meest bekend zijn de wormen die zich in de darmen nestelen, zoals rondwormen, lintwormen, spoelwormen, haakwormen en zweepwormen. Daarnaast zijn er hart- en longwormen.

Er is geen preventieve behandeling tegen darmwormen. Na een wormenkuur kan een hond dus direct weer een wormbesmetting oplopen. Er is wel een preventieve behandeling tegen hart- en longwormen mogelijk.

Chemische middelen tegen parasieten

Op het gebied van de bestrijding van parasieten zijn veel chemische middelen verkrijgbaar en dat ook nog eens in diverse vormen. Er zijn banden, druppels (spot-on) en tabletten.

Het is lastig om daar de juiste keuze uit te maken, zowel wat betreft het middel (de werkzame stof) als wat betreft de vorm waarin het wordt toegediend.

Besef wel dat al deze middelen een dodelijke werking hebben op parasieten. Dat betekent dat de stoffen in deze middelen giftig zijn.

Het is naïef om te denken dat deze stoffen alleen giftig zijn voor de parasieten en niet voor je hond. De stoffen komen, afhankelijk van de vorm, op de huid of in het lichaam van je hond en hebben daar dezelfde giftige werking voor je hond als voor de parasieten die bestreden moeten worden.

Het is bekend dat de werkzame stof fipronil veel bijwerkingen kent en een extra groot risico vormt voor de hond, maar ook de andere werkzame stoffen zijn gevaarlijk.

In de lijsten met middelen hieronder staat achter de merknaam tussen haakjes de werkzame stof in de middelen.

Tabletten

Tabletten komen via de maag in de darmen en de werkzame stof wordt actief in de darmen of wordt via de darmen in de bloedbaan van het lichaam opgenomen. De giftige stoffen komen dus vrij in het lichaam van je hond.

De tabletten moeten passen bij het gewicht van je hond. Weliswaar is de dosering dan afgestemd op het doden van de parasieten, maar evengoed krijgt de hond de giftige stoffen wel in zijn lijf.

Tabletten kunnen als eerste effectief zijn tegen parasieten die zich in de darmen bevinden, zoals giardia en wormen. Panacur is het enige middel dat werkzaam is tegen giardia. Het mag echter nooit gelijktijdig worden gegeven met een ander ontwormingsmiddel.

Daarnaast kunnen tabletten werkzaam zijn tegen parasieten die met uitwendige chemische middelen niet of onvoldoende bestreden kunnen worden, zoals bepaalde mijten. Een besmetting met mijten openbaart zich vaak pas na een tijdje. Simparica is een middel dat werkt bij een bestaande besmetting met mijten die schurft veroorzaken.

Tegen de andere parasieten, zoals vlooien en teken, zijn tabletten sowieso een hele slechte keuze. De werkzame giftige stof kan pas tot de parasiet doordringen nadat deze de hond heeft gebeten. Besmetting met een ziekte die de parasiet over kan brengen heeft dan al plaatsgevonden.

De hond is dan dubbel gedupeerd, ten eerste met de giftige stoffen in zijn lichaam en ten tweede met de overgebrachte ziekteverwekkers.

Tabletten die alleen werkzaam zijn tegen vlooien en teken:
Nexgard (afoxolaner),
Bravecto (fluralaner),
Flea-Fence (lufenuron),
Flea-Fence acute (nitenpyram),
Trifexis (spinosad),
Comfortis (spinosad).

Tabletten die werkzaam zijn tegen giardia:
Panacur (fenbendazol).

Tabletten die werkzaam zijn tegen de demodexmijt en tegen de sarcoptesmijt:
Simparica (sarolaner).

Tabletten die werkzaam zijn tegen darmwormen:
Drontal Pup (pyrantelembonaat, febantel),
Anthelmex Forte (pyrantelembonaat, febantel).

Tabletten die werkzaam zijn tegen darmwormen en preventief tegen hart- en longwormen:
Milbemax (milbemycine oxime, praziquantel), ook bekend onder de namen Milpro en Milbactor,
Nexgard Spectra (milbemycine oxime, afoxolaner),
Trifexis (milbemycin oxime).

Druppels (spot-on)

Er zijn veel middelen in pipetjes verkrijgbaar die als druppels in de nek van de hond kunnen worden aangebracht. Enkele middelen zijn ook als spray verkrijgbaar. De pipetjes met druppels moeten afgestemd zijn op het gewicht van je hond of puppy.

Hoewel de giftige stoffen niet worden ingenomen door je hond (zoals tabletten), zijn ze zeker niet zonder risico. De druppels zijn bedoeld om via de talglaag op de huid verspreid te worden door de vacht van je hond.

Dit kan al problemen geven als de druppels te dicht op de huid worden aangebracht en ook als de talglaag onvoldoende is, bijvoorbeeld na het wassen van je hond. De giftige stoffen dringen dan in de huid van je hond en komen zo toch het lichaam binnen.

Zelfs als de druppel tenminste 5 dagen na het wassen van je hond op voldoende afstand van de huid worden aangebracht, kunnen er problemen ontstaan. Niet elke hond heeft een even sterke talglaag en dan kunnen de druppels alsnog de huid binnendringen.

Denk er bovendien aan dat honden elkaar soms likken of speels bijten, ook op die manier kan een hond de middelen binnenkrijgen.

Druppels die alleen beschermen tegen vlooien, niet tegen teken:
Advantage (imidacloprid),
Activyl (indoxacarb).

Druppels die beschermen tegen vlooien en teken, maar alleen tegen de volwassen vlooien, niet tegen larven en eitjes:
Pulvex (permethrin),
Prac-tic (pyriprole),
Effipro (fipronil),
Flevox (fipronil),
Frontline (fipronil).

Druppels die beschermen tegen alle stadia van vlooien en teken, maar zonder omgevingswerking:
Frontline- combo (fipronil, S-methopreen),
Certifect (fipronil, S-methopreen, amitraz).

Druppel die beschermen tegen vlooien en teken en ook werkzaam zijn tegen insecten:
Advantix (imidacloprid, permethrin),
Vectra 3-D (pyriproxyfen, peremthrin, dinotefuran).

Druppels die beschermen tegen volwassen vlooien, teken en de demodexmijt, niet tegen de andere mijten:
Promeris-Duo (metaflumizon, amitraz).

Druppels met de meest brede bescherming, maar niet tegen teken:
Advocate (imidacloprid, moxidectine),
Stronghold (selamectine).

Advocate is werkzaam tegen vlooien (volwassen en larven, niet de eitjes), tegen alle soorten mijten en tegen alle soorten wormen.

Stronghold is werkzaam tegen vlooien in alle stadia, tegen oormijt en sarcoptesmmijt (schurft) en tegen alle soorten wormen. De werkzame stof selamectine staat erom bekend dat deze ook een behoorlijke omgevingswerking heeft.

Banden en overige

De banden (meestal vlooienbanden genoemd) gaan om de nek van de hond.

Net als bij de druppels worden de giftige stoffen niet ingenomen door je hond, maar bestaan dezelfde risico’s. Als de talglaag van je hond onvoldoende bescherming biedt, dringen de giftige stoffen alsnog de huid binnen.

Ook bij het elkaar likken of speels bijten zoals honden soms doen, krijgt een hond de middelen binnen.

Banden die beschermen tegen vlooien (volwassen en larven, niet de eitjes) en tegen teken:
Seresto (imidacloprid, flumethrin).

Banden die beschermen tegen volwassen vlooien, tegen teken en tegen insecten:
Scalibor (deltamethrin).

Scalibor banden worden veel gebruikt in landen rondom de Middellandse Zee, omdat het bescherming biedt tegen de zandvlieg die leishmania kan overbrengen.

Ligmat (een deken waarop de hond kan liggen) die beschermt tegen volwassen vlooien, teken en oormijt:
Bodyguard (permethrin).

Aandachtspunten

  1. Zwemmen of wassen verkort de werkingsduur van de spot-on druppel. Banden moeten afgedaan worden voor het zwemmen of wassen. Na het weer omdoen zal de werkzame stof zich opnieuw moeten verspreiden over de vacht.
  2. Als je besluit om je hond te wassen met hondenshampoo, kun je niet direct daarna spot-on druppels aanbrengen. Pas minimaal 5 dagen na het wassen mag weer een behandeling tegen vlooien toegediend worden. De reden is dat het talg dat zich in de vacht van de hond bevindt en dat zorgt voor de verspreiding van de druppels door het wassen weg is. Het dan toedienen van de druppels betekent dat de vloeistof de huid binnendringt. Na minimaal 5 dagen is de talg weer voldoende hersteld.
  3. Als je de hond wast met een antivlooienshampoo, hou er dan rekening mee dat de werkingsduur van dergelijke shampoos zeer kort is. Daarom is deze behandeling alleen geschikt voor bestrijding van een aanwezige vlooien besmetting. Antivlooienshampoo doodt alleen de levende vlooien op je hond, maar geen vlooieneitjes. Ook hier geldt weer dat je niet direct na het wassen spot-on druppels mag aanbrengen, maar tenminste 5 dagen moet wachten.

Natuurlijke middelen tegen parasieten

Er zijn ook natuurlijke middelen waarmee je parasieten (vooral vlooien en teken) kunt bestrijden.

Het gaat echter niet alleen om de hond zelf, maar ook om de leefomgeving van de hond. Dus taken als regelmatig stofzuigen en manden en kleden van de honden wassen zijn zeker belangrijk.

Het met natuurlijke middelen bestrijden van parasieten staat erg ter discussie. Dat is ook wel begrijpelijk, er wordt door fabrikanten, dierenartsen, dierenwinkels en overige verkopers goed verdiend aan de chemische middelen en ze willen hun bron van inkomsten graag veilig stellen door alle natuurlijke alternatieven als niet werkend te bestempelen.

Natuurlijke weerstand

Parasieten kenmerken zich erdoor dat ze beter kunnen bestaan naarmate de hond minder natuurlijke weerstand heeft. Een eerste middel tegen parasieten is dus zorgen voor een goede weerstand bij je hond, een sterk immuunsysteem. Dat kun je bereiken door je hond vrij van stress te houden en gezonde voeding te geven, passend bij de voedingsbehoefte van de hond.

Aanvullend aan de basisvoeding kun je omega-3 toevoegen aan het eten van je hond. Omega-3 is het belangrijkste bestanddeel van visolie. De omega-3 zelf is dus geen afweermiddel tegen parasieten, de versterkte weerstand van je hond is dat wel.

Werking

Net als bij de chemische middelen kenmerken ook natuurlijke middelen zich door de werking in het lichaam of aan de buitenkant. Ook het nadeel van werking in het lichaam (via het bloed) geldt dan, de vlooien of teken moeten eerst bijten, voordat ze bestreden worden. Het is beter dit te voorkomen, want vooral tekenbeten kunnen gevaarlijk zijn.

Een natuurlijke middel dat van binnenuit werkt is vitamine B6. De aanwezigheid hiervan in het bloed maakt dat het bloed minder aantrekkelijk is voor parasieten. Ze zullen dus geneigd zijn je hond te verlaten om een betere gastheer te zoeken.

In plaats van vitamine B6, als tabletje, wordt ook wel aangeraden biergist aan je hond te geven. Dit heeft echter een risico. Zuiver biergist is hier wel geschikt voor, maar veel biergisttabletten zijn gemaakt van de afgetopte schuimlaag uit de bierproductie en is daarmee ongeschikt.

Knoflook staat om een andere reden ter discussie. Knoflook kan namelijk gevaarlijk zijn voor een hond, het kan bloedarmoede veroorzaken. Dit is echter pas het geval bij een hoge dosering en voor de bestrijding van parasieten is dat niet nodig. Hoog wil zeggen 5 gram of meer per kilo lichaamsgewicht van de hond.

Dagelijks een klein beetje knoflook zal ervoor zorgen dat 2 weken na het starten hiermee de knoflook de huid van de hond bereikt heeft en daarmee de hond minder aantrekkelijk maakt voor vlooien en teken. De huid krijgt letterlijk een andere geur, al is dat voor ons niet waarneembaar.

Er zijn voor honden ook bonbons te koop die zowel omega-3 als een kleine hoeveelheid knoflook bevatten. Helaas is de verhouding omega-3 en omega-6 in deze bonbons niet optimaal, maar vanwege de toevoeging van knoflook is het wel geschikt om vlooien en teken te bestrijden.

Aan de buitenkant zijn er diverse mogelijkheden. Een bekende en veelgebruikte mogelijkheid is om de hond periodiek te sprayen met een oplossing van tea-tree olie.

Ook het wassen van je hond met een shampoo die gebaseerd is op tea-tree olie werkt op die manier.

In plaats van tea-tree olie kan gebruikt worden gemaakt van andere etherische oliën.

Deze middelen komen ook terug in een video van dierenarts Mariska Jansen.

Dan is er nog de werking van micro-organismen in mineralen. Je hond krijgt als het ware een ketting van mineralen om zijn nek. Deze ketting staat bekend als keramische tekenband. Wekelijks de mineralen nat maken en laten drogen (bij voorkeur in de zon) zorgt voor een doorlopende werking.

Lees meer over allerlei manier om je hond op natuurlijke wijze tegen parasieten te beschermen in de blogs over deze onderwerpen.

Terug naar: Gezondheid van hond en puppy

Blogs over gezondheid

Reacties zijn gesloten.