Basisbehoeften van de hond

Basisbehoeften van de hond

Bij het hebben van een hond komt heel wat kijken. In de verzorging, in de opvoeding en in de begeleiding. Het begint met een goede basis. Daarom alvast enkele tips en adviezen over de basisbehoeften van een hond. Gericht op een puppy of hond die net bij je is gekomen.

De gedachte dat je jouw hond gelukkig kunt maken met de mooiste mand en de leukste speeltje is onjuist. Die dingen zijn pas van waarde als de andere behoeften van je hond zijn vervuld.

Piramide van Maslow

In de piramide van Maslow is goed te zien hoe er een ordening is in de basisbehoeften van de hond.

  1. Lichamelijke behoeften
  2. Veiligheid en Zekerheid
  3. Sociaal Contact
  4. Waardering en Erkenning
  5. Zelfontwikkeling
Piramide van Maslow - Basisbehoeften van de hond

Oorspronkelijk is deze piramide bedoeld voor mensen, maar het is zeker ook toe te passen op honden. Het enige verschil is de volgorde van lichamelijke behoeften en veiligheid. Een hond die zich niet veilig voelt, kan daardoor weigeren te eten en een hond durft zich ook niet te ontlasten op een onveilige plek. Voor het gemak bespreken we de punten in de door Maslow bedoelde volgorde.

Lichamelijke behoeften

Elke hond heeft een primaire behoefte aan eten, drinken, een plek om te slapen, lichaamsbeweging en de mogelijkheid om de behoeftes te doen. De eerste basisbehoefte van de hond is daarom: Lichamelijke behoeften.

Piramide van Maslow 01 lichamelijk behoeften
Goede voeding op een vaste plek

Een hond die zich niet veilig voelt ervaart stress en kan daardoor weigeren om te eten. Als je hond niet wil eten, denk dan niet alleen aan de voeding die je geeft, maar ook hoe de hond zich voelt.

Zorg dat je hond ongestoord kan eten. Heb je meerdere honden, zorg dan voor voldoende tussenruimte. Honden kunnen de beste maatjes zijn en toch, als het om eten gaat, elkaar flink in de haren vliegen.

Eenmaal gegeven is het eten voor de hond, pak het daarom niet even later weer weg. Je hond mag erop vertrouwen dat wat je geeft ook echt voor hem of haar is en blijft. Uiteraard is gezond voedsel essentieel.

Geef je hond op vaste tijden te eten en als hij of zij het niet eet, haal het voer dan na een kwartiertje weg en probeer het later weer. Heeft je hond stress of recent een stressvolle gebeurtenis meegemaakt, dan kan het maag/darmstelsel wat van streek zijn. Geef dan niet steeds andere voeding.

Om schrokken tegen te gaan is het mogelijk een antischrokbak te gebruiken. Als de voeding er geschikt voor is en je er wat meer tijd in wilt steken, dan kun je een maaltijd uit de hand geven. Uit de hand voeden is een prima basis voor verdere training. Wacht wel met geven als je hond opspringt, geef pas als je hond op de grond staat.

Eigen plaats

Zorg voor een vaste plek waar je hond rust kan vinden, kies voor een bench, een mand of een kussen.

De meningen over het gebruik van een bench zijn verdeeld. De één ziet het als het opsluiten van de hond, terwijl de ander het ziet als het bieden van een eigen, veilige plek aan de hond. Wat het in de praktijk is hangt er vooral van af hoe je de bench gebruikt. Als je vanaf het begin de bench als een leuke plek stimuleert, zal je hond het zo aanwennen. Als je echter de hond ter correctie naar de bench stuurt, zal de hond de bench onplezierig gaan vinden en koppelen aan straf.

Voor een puppy is het verstandig om een bench te gebruiken. Door je puppy vertrouwd te maken met de bench, zal hij of zij het als een fijne plek gaan zien om rustig in te kunnen liggen en slapen, om in te eten en met speeltjes bezig te zijn. De bench wordt dan die eigen plek, waar je puppy zich veilig en voelt en rust kan vinden. Zo kun je de puppy aanwennen om ook bij je afwezigheid rustig in de bench te zijn. Zorg er dan wel voor dat er water beschikbaar is in de gesloten bench.

Puppy’s hebben in hun ontwikkeling de neiging alles te gaan verkennen en dat doen ze graag door hun tandjes overal in te zetten. Dus het is wel een fijne gedachte om hem of haar bij uw afwezigheid in de bench te hebben. Uiteraard met wat speeltjes waar hij of zij naar hartenlust de tandjes in kan en mag zetten.

Ook volwassen honden kunnen de neiging hebben overal in te willen bijten, zeker als je de hond alleen laat. Volwassen honden, die niet aan een bench gewend zijn, zullen meer moeite hebben om met een verblijf in de bench vertrouwd te raken.

Voor volwassen honden is een eigen mand of kussen een fijne plek, maar heb je een puppy, maak dan een keuze voor een bench of een mand/kussen en niet beiden. Dat kan de puppy verwarren over wat nou zijn eigen plaats is.

Beweging

Zorg dat je hond voldoende beweging krijgt. Wandelen is voor je hond niet alleen een mogelijkheid om de behoefte te doen. Het is ook de manier om energie te verbruiken, om de omgeving te verkennen, om vertrouwd te worden met die omgeving en om te socialiseren met mensen en dieren.

Hoe lang een wandeling moet duren en hoe vaak per dag gewandeld moet worden ligt aan je hond. Een puppy moet vaker naar buiten dan een volwassen hond, omdat een puppy minder controle heeft over de blaas. Een grote hond in de kracht van zijn leven kan langer, verder en sneller lopen dan een kleine of al oudere hond. Te weinig lichaamsbeweging is niet goed, maar overdaad ook niet, dus ga niet te vaak of te ver met een hond die dat niet aan kan. Pas ook op dat je hond niet kan ontsnappen. Een hond die zich nog niet veilig, vertrouwd en zeker voelt kan dan makkelijk vermist raken.

Zindelijkheid

De eerste stap is te zorgen dat je hond zich op zijn of haar gemak voelt, durft te eten en de behoeften durft te doen. Leer je hond waar de behoefte gedaan mag worden en waar niet. Hou er rekening mee dat een hond door ingrijpende veranderingen zoals een verhuizing of herplaatsing weer opnieuw moet leren zindelijk te worden.

Veiligheid en Zekerheid

Bij de woorden veiligheid en zekerheid denk je waarschijnlijk aan het beschermen van je hond. Dat is terecht, maar niet volledig. Ook discipline is een onderdeel van het gevoel van veiligheid en zekerheid bij je hond. De tweede basisbehoefte van de hond is daarom: Veiligheid en Zekerheid.

Piramide van Maslow 02 veiligheid en zekerheid
Gewenning

Nadat je een hond bij je in huis hebt genomen, is de eerste stap dat je hond zich moet aanpassen aan de nieuwe woonomgeving en in het nieuwe gezin. Daar wil je hond graag liefde, geborgenheid, veiligheid en vertrouwen krijgen. Een proces van gewenning, een wereld van nieuwe geurtjes. Daarin is het heel belangrijk dat je aandacht voor je hond hebt en je hond aandacht voor jou.

Ook wil je hond graag zekerheid, zoals de zekerheid dat blijvend in de lichamelijke behoeften voorzien wordt. Het zal daarom voor een hond die herplaatst is (misschien zelfs meerdere keren) langer duren om die zekerheid te ervaren.

Verwacht niet te snel teveel van je nieuwe huisgenoot. Een puppy die net nieuw is in huis zal in het begin terughoudend, onzeker en gespannen zijn. Ook voor de volwassen hond die via herplaatsing of adoptie bij jou is komen wonen heeft een enorme verandering te verwerken en zal onwennig zijn. Reden om je puppy of hond de eerste tijd niet of nauwelijks alleen te laten, zoveel mogelijk in één ruimte te laten en veel rust te gunnen.

Discipline

Je hond heeft behoefte aan discipline. Een hond die onbeperkt van alles mag zal zeker gedragsproblemen gaan vertonen. Besef dat je hond zich gelukkiger voelt als jij de leiding hebt en je hond jouw leiding kan volgen. Voor jou als baasje gaat het om duidelijk zijn, consequent zijn en rechtvaardig zijn. Bevestig goed gedrag van je hond en stuur je hond bij op slecht gedrag. Denk er steeds aan dat je hond niet als vanzelfsprekend weet wat wij mensen goed en slecht gedrag vinden. Leer dat aan je hond en sta geen dingen toe die je later wil verbieden, dat maakt je hond onzeker. Zorg dat je vooraf met alle gezinsleden afstemt wat je hond wel en niet mag en waar je hond wel en niet mag komen in huis.

Vertrouwen

Geef je hond de kans om te ontdekken wie jij en je gezinsleden zijn. Dat is voor je hond de roedel. Vertrouwen ontstaat eerst binnen de roedel, dan pas erbuiten. Alles wat je doet met je hond staat in het teken van een band opbouwen, vertrouwen kweken. Zowel het eten geven, het wandelen, het spelen en het aanhalen bevestigt aan je hond dat jij degene bent die voor hem of haar zorgt.

In het begin ga je daarom ook behoedzaam om met dat groeiende vertrouwen. Je neemt je hond uiteraard niet overal mee heen, zoals op visites. Je houdt de wandelingen beperkt. Niet zozeer in tijd, maar door steeds dezelfde route te lopen. Zo raakt je hond eerst vertrouwd met de directe omgeving.

Sociaal Contact

Honden zijn sociale dieren die van nature in groepen leven, roedels genoemd. Het leven in een gezin is voor je hond ook een roedel. Deel uitmaken van het gezin maakt je hond gelukkig. Buitengesloten worden van het gezin is erg naar voor je hond. De derde basisbehoefte van de hond is daarom: Sociaal Contact.

Piramide van Maslow 03 sociaal contact
Associaties

Is je hond vertrouwd met jou en je gezin, dan kun je de volgende stap zetten en dat is de socialisatie met de buitenwereld. Waar het bij socialisatie om gaat is dat je hond met prikkels in aanraking komt en daar een positieve associatie mee krijgt. Prikkels zijn vreemde mensen, andere honden, andere dieren, auto’s, fietsers, voorwerpen, geluiden, enz.

Het gaat niet alleen om de prikkel zelf, maar vooral om de positieve associatie. Voorkom traumatische ervaringen, voorkom dat je hond wantrouwend wordt na contact met bepaalde prikkels. Elke keer dat je puppy of hond met iets nieuws in aanraking komt, zorg je dat er iets leuks gebeurt. Het meest voor de hand liggend is dat je een voerbeloning geeft. Maar ook spel of simpelweg jouw positieve aandacht kan al voldoende zijn.

Tempo

Zorg er wel voor dat je hond zoveel mogelijk invloed heeft op het tempo. Overhaast het niet, zet je hond niet voor het blok, dwing je hond niet en trek hem of haar niet mee richting een prikkel. Hou voldoende afstand als je ziet dat je hond het spannend vindt. Socialisatie heeft alleen succes als je hond zelf ontdekt dat de prikkel geen bedreiging is.

Als je te snel gaat, dan zie je dat aan je hond. De situatie zal dan stress veroorzaken, je hond zal stoppen met lopen en mogelijk zelfs gaan zitten of liggen en weigeren verder te lopen. Neem deze signalen serieus, je gaat dan te snel. Trek je hond niet aan de lijn mee, maar neem even rust en probeer wat later om weer door te lopen. Bedenk dat je hond door het aangelijnd zijn niet naar eigen inzicht kan reageren op de prikkels. Weg rennen kan niet door de lijn, uitvallen kan niet door de lijn, dus blijft slechts over dat je hond ter plekke stil blijft staan, zitten of liggen.

Zorg daarom dat je elke prikkel, elke uitdaging in het tempo van je hond tegemoet treedt en maak er een positieve gebeurtenis van. Dan kun je elke nieuwe prikkel samen aan en mogen de prikkels steeds wat sterker of groter worden.

Verleden

Heb je een puppy uit een nest, dan kun je een blanco start maken. Heb je een herplaatshond of een adoptiehond, dan is er een verleden. Mogelijk zelfs een heel naar verleden. Laat je niet door dat verleden leiden, maar hou er wel rekening mee.

Een hond die bijvoorbeeld geraakt is door een auto of mishandeld door een ander mens, zal meer moeite hebben met die prikkels. Jij als baasje zorgt ervoor dat er in het heden geen auto meer is die je hond raakt en dat er geen mens meer is die je hond mishandelt. Maar je hond bepaalt het tempo waarin hij of zij het aankan met de prikkels van naderende auto’s en vreemde mensen om te gaan. Dus respecteer de grenzen die je hond aan kan en dwing of lok je hond niet over die grenzen heen.

Waardering en Erkenning

Net als mensen hebben ook honden behoefte aan waardering voor wat ze goed doen en erkenning van wie ze zijn. Neem je hond niet als vanzelfsprekend. Hoe vaak gebeurt het niet dat mensen amper communiceren met hun honden, totdat de hond zich niet goed gedraagt. Pas dan komt de communicatie in de vorm van corrigerende opmerkingen. De vierde basisbehoefte van de hond is daarom: Waardering en Erkenning.

Piramide van Maslow 04 waardering en erkenning
Goed gedrag

Je hond heeft het nodig geprezen te worden voor wat hij of zij goed doet. Bedenkt daarbij dat goed gedrag in feite niets anders is dan de afwezigheid van slecht gedrag. Laat je hond merken dat je blij bent dat hij of zij zich zo vaak goed gedraagt.

Respect

Behandel je hond met respect. Het is een levend wezen en verdient het als zodanig behandeld te worden. Is je hond aan het eten, laat hem of haar dan rustig eten en stoor je hond niet. Ligt je hond op de eigen plaats, respecteer dat en dring je niet op aan je hond. Zoals wij in de fase veiligheid en zekerheid grenzen stellen, zo hebben wij ook de grenzen van onze honden te respecteren.

Zelfontwikkeling

Een hond voor wie de lichamelijke behoeften zijn vervuld, die zich veilig en zeker voelt, die sociale contacten heeft opgebouwd en die waardering en erkenning ervaart is klaar voor de laatste fase. Dat is de vijfde basisbehoefte van de hond: Zelfontwikkeling.

Piramide van Maslow 05 zelfontwikkeling

Het verder opbouwen van zelfvertrouwen helpt je hond om goed om te gaan met de omgeving en nieuwe omstandigheden. Je zult merken dat je een rustige en stabiele hond hebt, die zich in alle omstandigheden weet te handhaven. Je hond zal geen noodzaak zien zich druk te maken, angstig te zijn, uit te vallen, te bevriezen of weg te vluchten.

Je hond kan zich verder ontwikkelen door samen plezier te maken, samen te trainen en samen mentale uitdagingen aan te gaan. Je hond voelt zich gelukkig.

Training

Samen trainen met de baas is voor de hond geweldig leuk. Training kan bij een hondenschool, maar je kunt het ook zelf doen met je hond. Het hangt er eigenlijk van af of je weet hoe je op een positieve manier kunt trainen.

Soms gaan mensen te snel met hun hond naar een hondenschool. Dan is de hond nog in een eerdere fase, zoals de socialisatie. Het is dan nog te vroeg om naar een hondenschool te gaan en je hond zal het als een stressvolle omgeving ervaren. Dan ga je dubbel de fout in, want ten eerste leg je jouw hond een te hoog tempo op en ten tweede kan een hond die stress ervaart geen nieuwe dingen leren.

Spelen en speeltjes

Een puppy staat van kleins af aan open voor spel. Dat kan met een volwassen hond anders zijn. Vooral adoptiehonden kunnen een verleden hebben waarin ze niet hebben geleerd wat spelen is. Dan heb je iets in te halen. Hoe triest het op zich ook is, het mag geen reden zijn om dan maar geen spel te doen. Hoe oud je hond inmiddels ook is, te laat is het niet. Het is mogelijk om ook al wat oudere honden alsnog enthousiast te krijgen voor spel. Ga zelf spelen met je hond, laat je hond kennis maken met speeltje en daarmee bezig zijn of laat je hond met andere honden spelen.

Stem het soort en vooral het formaat van de speeltjes af op je hond. Bijvoorbeeld een trektouw, dat voor grote honden natuurlijk wat dikker en steviger moet zijn dan voor kleine honden. Het is overigens niet verstandig om met een puppy, bij wie het volwassen gebit nog niet is doorgebroken, trekspelletjes te doen. Een puppy kan beter met bijtspeeltjes zelf bepalen welke kracht hij of zij op de tanden zet.

Denk er wel aan dat als je hond iets pakt waar hij of zij niet aan mag komen en je wilt het afpakken, de hond dit kan zien als het doen van een trekspelletje en dus niet vanzelfsprekend loslaat.

Zorg voor speeltjes waar je hond naar hartenlust de tanden in mag zetten, zowel harde als zachte speeltjes. Kleine gevulde knuffels zijn zeer geliefd, maar hou er wel rekening mee dat honden, vooral puppy’s, graag de inhoud ervan over de vloer uitspreiden. Ook volwassen honden kunnen je hiermee verrassen. Dus zorg dat ze iets hebben waarmee dat ook mag gebeuren. Let er wel op dat er geen loszittende harde onderdelen zoals oogjes aan zitten.

Een speeltje zoals een Kong die gevuld kan worden met iets lekkers is een prima tijdverdrijf voor je hond. Bovendien ook erg geschikt om je hond een bezigheid te geven tijdens het alleen zijn.

Spel en beloning

Zoals eerder gezegd kan het vooral met adoptiehonden voorkomen dat je hond geen spel kent. Waar voor andere honden het spel zelf als beloning kan worden ingezet, is dat voor deze adoptiehonden dus niet zo. Je kunt dan spel aanleren door voerbeloning te gebruiken.

Jolein van Weperen van hondenschool De Laar heeft hiervoor oefeningen met als kenmerk het belonen van elke interactie die de hond heeft met het speeltje, bijvoorbeeld een balletje. Alles wat de hond doet met het balletje beloon je en dat bouw je in stapjes verder op, zodat je hond steeds iets meer met het balletje doet.

Eerst het balletje neerleggen, kijkt je hond ernaar, dan beloon je dat. Gaat dat een aantal keren goed, dan is de volgende stap om iets langer te wachten na het neerleggen van het balletje. Pas als je hond er nieuwsgierig aan snuffelt beloon je die interactie met veel enthousiasme. Heb je dat een tijdje herhaalt, dan ga je vervolgens pas belonen als je hond met de neus het balletje iets beweegt. Zo ga je steeds een stapje verder. Dit vergt uiteraard wel het nodige geduld.

Hersenwerkjes

Behalve spelen als fysieke bezigheid is ook het verstandelijk uitdagen van je hond belangrijk. Dit worden hersenwerkjes genoemd. De hond moet zijn neus gebruiken en erbij nadenken hoe hij of zij de beloning kan bemachtigen.

Een snuffelmat is een voorbeeld, net zoals de al genoemde Kong. Snuffelmatten zijn populair, het is vooral een spel voor de neus, maar vereist ook nadenken. Er zijn veel hersenwerk speeltjes verkrijgbaar, bijvoorbeeld waar je hond iets moet verschuiven om een vakje te open waar iets lekkers in zit.

Het is ook niet moeilijk om zelf een hersenwerkje te bedenken en te maken. Een bak met lege rolletjes (toiletrol, keukenrol), geknipt in stukken van ongeveer 5 cm erin is al voldoende. Wat lekkernijen erdoor mengen en je hond kan lekker bezig gaan. Ook lege drinkbekertjes zijn handig. Een gaatje in de bodem prikken, een snoepje op de grond leggen en het bekertje op de kop er overheen zetten.

Er is zoveel te bedenken en ook veel te vinden wat anderen al bedacht hebben. Het is echt leuk en heel nuttig voor je hond, het vraagt van je hond een ander soort energie dan bij fysieke spelletjes.

Voeg toe aan je favorieten: Permalink.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *